Alergia skórna - przyczyny, objawy i sposoby leczenia. Jak złagodzić uczuelnie skórne?

Alergia skórna to reakcja układu odpornościowego na alergeny, które w normalnych warunkach są nieszkodliwe. U osób z nadwrażliwością kontakt z tymi substancjami wywołuje różne objawy skórne, takie jak wysypka, świąd czy zaczerwienienie. Uczulenie skórne może wynikać z różnych przyczyn i wymaga odpowiedniego leczenia oraz pielęgnacji.

Uczulenia skórne – najczęstsze przyczyny

Do najczęstszych przyczyn rozwoju alergii skórnej zaliczają się alergeny kontaktowe, takie jak składniki kosmetyków, chemii domowej czy metali (np. nikiel obecny w biżuterii). Powszechnym zjawiskiem jest uczulenie na proszek do prania, płyn do płukania lub detergenty. Innym częstym czynnikiem wywołującym reakcje skórne jest kontakt z lateksem, który znajduje się w rękawiczkach medycznych czy sprzęcie ochronnym. Również niektóre alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, kurz, pleśń czy sierść zwierząt, mogą powodować alergie, które objawiają się na skórze w postaci wysypki lub świądu.

Alergia pokarmowa również może powodować objawy skórne! Do składników spożywczych, które najczęściej wywołują objawy zewnętrzne zaliczają się orzechy, owoce cytrusowe czy owoce morza. W takich przypadkach reakcja skórna jest wynikiem ogólnoustrojowej odpowiedzi organizmu na alergen spożywany drogą pokarmową. Warto wspomnieć również o lekach, które w niektórych przypadkach mogą powodować reakcje alergiczne, objawiające się wysypką czy pokrzywką.

Alergia na skórze może pojawić się w wyniku ukąszenia owadów, kontaktu z niektórymi roślinami lub w efekcie ekspozycji na promieniowanie słoneczne.

Warto wspomnieć również o roli czynników genetycznych i osłabionej barierze ochronnej skóry, które zwiększają podatność na różnego rodzaju alergeny. Alergie skórne są więc wynikiem zarówno bezpośredniego kontaktu z uczulającą substancją, jak i działania wewnętrznych mechanizmów organizmu.

Jak objawia się alergia na skórze?

Najczęstsze objawy uczulenia na skórze wynikają z reakcji układu odpornościowego na kontakt z alergenem lub jego wniknięcie do organizmu. Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest wysypka, która może przybierać różne formy, od drobnych czerwonych plamek, po większe, swędzące grudki. Często towarzyszy jej intensywny świąd, który prowadzi do drapania, co z kolei może pogarszać stan skóry i powodować jej uszkodzenia.

Kolejnym częstym symptomem jest pokrzywka, objawiająca się jako obrzęknięte, czerwone bąble przypominające ślady po oparzeniu pokrzywą. Może rozwinąć się nagle i przemieszczać się po różnych obszarach ciała. Zaczerwienienie skóry, często w połączeniu z uczuciem ciepła w miejscu kontaktu z alergenem, jest równie częstym objawem uczulenia, zwłaszcza w przypadku kontaktowego zapalenia skóry.

W przypadku poważniejszych alergii, uczulenie może prowadzić do powstawania pęcherzy wypełnionych płynem, które mogą pękać, pozostawiając podrażnioną i podatną na zakażenia skórę. Suchość i łuszczenie się naskórka, szczególnie w miejscach przewlekłego kontaktu z alergenem, mogą świadczyć o długotrwałym stanie zapalnym. W przypadku cięższych reakcji może wystąpić również obrzęk skóry lub tkanek podskórnych, zwłaszcza wokół oczu, ust czy dłoni. Objawy te mogą występować pojedynczo lub w różnych połączeniach, w zależności od rodzaju alergii, intensywności kontaktu z alergenem oraz indywidualnej reakcji organizmu.

Leczenie alergii skórnych

Uczulenie na skórze można leczyć na wiele sposobów. Jednak sposób terapii zawsze powinien być uzależniony od przyczyny alergii, nasilenia objawów oraz indywidualnej reakcji organizmu. Leczenie obejmuje zarówno metody farmakologiczne, jak i domowe sposoby łagodzenia dolegliwości. Bardzo istotne w skutecznej terapii jest unikanie kontaktu z alergenem oraz odpowiednia pielęgnacja skóry.

Alergia skórna – leczenie domowe

Zazwyczaj pierwsze metody leczenia objawów skórnych alergii polegają na stosowaniu domowych metod. Wybieramy je szczególnie wtedy, gdy symptomy nie są bardzo uciążliwe, ani nie stanowią poważnego zagrożenia. Zaliczają się do nich m.in. chłodne okłady, które zmniejszają obrzęk, świąd i uczucie pieczenia. Do tego celu można użyć czystej ściereczki namoczonej w zimnej wodzie lub kostek lodu zawiniętych w ręcznik. Wśród domowych sposobów wymienia się również kąpiel w płatkach owsianych. Łagodzą podrażnienia i redukują swędzenie dzięki zawartości naturalnych substancji przeciwzapalnych. Wystarczy dodać zmielone płatki owsiane do letniej wody w wannie. Wśród składników naturalnych, które mogą łagodzić objawy alergii skórnej i poprawiać stan naskórka wymienia się również:

• żel z aloesu o właściwościach kojących i chłodzących, który dodatkowo wspiera regenerację skóry,
• okłady z nagietka lub rumianku, które wykazują działanie przeciwzapalne i przyspieszają proces gojenia,
• miód działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie, dlatego można stosować go miejscowo na chorobowo zmienioną skórę,
• olej kokosowy, olej lniany lub oliwa z oliwek – nawilżają skórę i tworzą na jej powierzchni warstwę ochronną.

Leczenie alergii z zastosowaniem produktów dostępnych w aptece

Równie pomocne w redukowaniu objawów alergii mogą okazać się preparaty dostępne w aptekach. Najczęściej polecane są produkty zawierające:

• pantenol, który wspiera regenerację uszkodzonego naskórka i poprawia poziom nawilżenia,
• cynk o działaniu ściągającym, przeciwbakteryjnym i przyspieszającym gojenie,
• alantoinę o właściwościach kojących,
• emolienty, które tworzą barierę ochronną, nawilżają i odbudowują strukturę skóry,
• hydrokortyzon – redukuje stan zapalny i łagodzi świąd.

Jak dbać o skórę dotkniętą objawami alergii?

W leczeniu alergii skórnych istotne jest unikanie kontaktu z alergenem wywołującym reakcję (lub alergenami). Warto w codziennej pielęgnacji stosować kosmetyki i detergenty pozbawione potencjalnych substancji drażniących, a także dbać o nawilżenie skóry i wzmacnianie jej naturalnej bariery ochronnej. Dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3, witaminę E i C również wspiera zdrowie skóry.

W przypadku utrzymujących się objawów lub nasilających się reakcji skórnych konieczna jest konsultacja z lekarzem pierwszego kontaktu, dermatologiem lub alergologiem, aby zidentyfikować przyczynę uczulenia i dobrać odpowiednie leczenie.