Dlaczego kobiety cierpią na suchość pochwy i jak temu zapobiec?

Suchość pochwy to spory dyskomfort i większe ryzyko infekcji. Odpowiednia ilość wydzieliny, która pokrywa ściany pochwy oraz sromu, spełnia wiele ważnych funkcji. Najważniejszą z nich jest funkcja ochronna. Wydzielina tworzy naturalną florę, która zabezpiecza przed wnikaniem patogenów do dróg rodnych.

Deficyt nawilżenia, choć powszechnie kojarzony z menopauzą, może wystąpić u kobiet w różnym wieku. Jeśli suchość pochwy to problem sporadyczny, nie ma się czym martwić. Kiedy jednak pojawia się zbyt często lub w sposób przewlekły, warto działać. Jakie są przyczyny suchości pochwy u kobiet? Czy można temu zapobiec?

Objawy suchości pochwy. Najczęstsze dolegliwości

Niski poziom nawilżenia pochwy może powodować szereg uciążliwych dolegliwości. Kobiety najczęściej skarżą się na uczucie swędzenia, pieczenia i kłucia. Dodatkowe objawy suchości pochwy to skłonność do podrażnień, zwłaszcza podczas aktywności fizycznej, noszenia obcisłej odzieży, uprawiania sportu. Do tego dochodzi ból podczas współżycia, dyskomfort i pieczenie, a czasem nawet krwawienie niezwiązane z miesiączką. Zwiększa się też podatność na infekcje intymne i potrzeba częstszego niż zwykle oddawania moczu.

Zdarza się, że uczucie suchości pochwy występuje równocześnie z upławami. Połączenie tych objawów może sygnalizować infekcję bakteryjną lub grzybiczą. Efektem długotrwałej suchości pochwy jest m.in. spadek nastroju, niskie libido, podrażnienia i mniejsza satysfakcja ze współżycia.

Przyczyny suchości pochwy: ciąża, poród, menopauza

Najczęstszą przyczyną suchości pochwy jest spadek poziomu żeńskich hormonów płciowych - estrogenów. Wpływają one m.in. na elastyczność stref intymnych oraz pobudzają produkcję śluzu. Dlatego kiedy ich poziom jest niski, mogą występować stany zapalne i uciążliwe infekcje intymne. Mniejsza produkcja estrogenów może być spowodowana:

• stosowaniem niektórych leków,
• różnymi chorobami,
• a przede wszystkim naturalnymi procesami takimi jak menopauza, ciąża, laktacja.

Pierwsze skojarzenie związane z suchością pochwy? Menopauza. Mimo że problem ten może pojawić się praktycznie w każdym wieku, to właśnie podczas klimakterium wiele kobiet cierpi na niskie nawilżenie narządów płciowych. Jest to wynik mniejszej produkcji estrogenów i zmian kwasowości pochwy. Wytwarzany śluz nie tylko ulega stopniowej redukcji, ale też traci swoją lepkość, co jest skutkiem m.in. spadku poziomu kolagenu oraz tkanki tłuszczowej. Wszystko to zwiększa ryzyko infekcji intymnych.

Zmiany hormonalne zachodzą również w czasie ciąży i karmienia piersią. Dlatego w tych okresach również może dochodzić do mniejszego wydzielania śluzu. Co więcej, podczas oczekiwania na dziecko wydzielina spełnia dodatkową funkcję, ponieważ zamyka szyjkę macicy. Z tego względu może być jej mniej na ściankach pochwy i sromu. Z kolei suchość po porodzie, a zwłaszcza podczas karmienia piersią, wynika ze zmiany ilości wydzielanych estrogenów i wzrostu poziomu prolaktyny.

Czasem suchość pochwy to wynik stylu życia

Zdarza się, że suchość pochwy nie ma związku z ciążą, laktacją czy menopauzą. Czasem jest to wynikiem stylu życia, czyli np. nadmiernego stosowania używek, przesadnej lub nieprawidłowej higieny, noszenia niewygodnej bielizny, odwodnienia organizmu, czy przewlekłego stresu.

Podsumowując, do czynników sprzyjających suchości pochwy zaliczamy:

• Zmiany hormonalne w ciele kobiety, które mają miejsce przy menopauzie, ciąży, w okresie karmienia piersią.
• Stosowanie antykoncepcji hormonalnej, która czasem powoduje obniżenie nawilżenia kobiecych narządów płciowych.
• Przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, antydepresyjnych, neuroleptyków, chemioterapii i radioterapii, antybiotyków itd.
• Choroby takie jak cukrzyca czy toczeń rumieniowaty.
• Infekcje intymne pod postacią zakażeń grzybiczych i bakteryjnych.
• Przewlekły lub nadmierny stres, który przyczynia się do nieprawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego.
• Stosowanie używek takich jak papierosy czy alkohol, które mogą oddziaływać negatywnie na stan pochwy.
• Niewłaściwa higiena, czyli zbyt częste mycie okolic intymnych lub używanie kosmetyków, które podrażniają narządy płciowe.

Czasem zależy to od fazy cyklu lub może być związane z przeprowadzonym zabiegiem chirurgicznym w obrębie miednicy. Zdarza się nawet, że negatywny wpływ na wydzielanie śluzu wywierają nadmiernie perfumowane płyny do prania, wkładki i środki higieniczne.

Nawilżanie stref intymnych. Globulki, leki, lubrykanty

Istnieje szereg bezpiecznych, domowych sposobów na suchość pochwy. Wiele skutecznych preparatów kupimy w aptece bez recepty. Są to przede wszystkim żele, globulki dopochwowe oraz lubrykanty na bazie wody. Pozwalają one uśmierzyć ból i dyskomfort u kobiet z łagodną lub średnią suchością pochwy. Ważne, aby ich skład i pH były jak najbardziej zbliżone do składu naturalnej wydzieliny. Takie rozwiązania będą też odpowiednie dla osób, które chcą uniknąć zażywania środków hormonalnych.

Leki bez recepty na suchość pochwy zawierają zazwyczaj: kwas mlekowy, kwas hialuronowy, bakterie kwasu mlekowego, glikogen i lipidy. Niektóre preparaty zawierają środki zwalczające bakterie czy grzyby takie jak olejek z drzewa herbacianego, chlorheksydyna lub kwas borny. Produkty te mogą mieć formę żelu, kremu lub globulek, które skutecznie nawilżają pochwę, przywracając jej naturalne pH.

Dodatkowo warto:

• zadbać o nawodnienie organizmu,
• wzbogacić dietę w produkty zawierające fitoestrogeny (soja, rośliny strączkowe) i kwasy tłuszczowe omega-3 (ryby, orzechy włoskie, siemię lniane),
• stosować specjalne płyny z kwasem mlekowym do higieny okolic intymnych,
• nosić przewiewną, bawełnianą bieliznę.

Leczenie suchości pochwy. Kiedy iść do lekarza?

Jeśli preparaty na suchość pochwy bez recepty nie działają, warto skonsultować się z lekarzem ginekologiem. Może on przepisać indywidualnie dobrane leki, np. estrogeny dopochwowe. W leczeniu suchości pochwy stosuje się głównie hormonalną terapię zastępczą. Tego typu preparaty mogą być stosowane dopochwowo w formie globulek, kremu lub żelu, albo ogólnoustrojowo pod postacią tabletek czy plastrów. W wielu przypadkach stosuje się też rewitalizację warg sromowych lub laseroterapię, która poprawia unaczynienie i pobudza produkcję kolagenu.

Może się też okazać, że suchość pochwy jest wynikiem choroby lub infekcji. Dlatego jeśli po kilku tygodniach stosowania środków nawilżających bez recepty nie pojawi się poprawa, trzeba zgłosić się do lekarza.