Dlaczego niedobór żelaza u dzieci jest groźny i jak mu zapobiegać?

Niedobór żelaza u dzieci to problem, który dotyka coraz większej liczby rodzin. Ten niepozorny mikroelement odgrywa kluczową rolę w rozwoju młodego organizmu – odpowiada nie tylko za prawidłowe tworzenie krwi, ale także wspiera koncentrację, energię i odporność. Braki żelaza mogą objawiać się zmęczeniem, bladą cerą czy częstymi infekcjami. Dlatego tak ważne jest, aby rodzice wiedzieli, jak rozpoznać niedobór i jak skutecznie mu przeciwdziałać.

Rola żelaza w organizmie dziecka

Żelazo to pierwiastek, który uczestniczy w wielu procesach niezbędnych do prawidłowego rozwoju dziecka. Przede wszystkim jest składnikiem hemoglobiny – białka transportującego tlen do wszystkich komórek organizmu. Dzięki temu maluch ma energię do zabawy, nauki i codziennej aktywności.

Ale to nie wszystko – żelazo:

• wspiera prawidłowy rozwój funkcji poznawczych, takich jak pamięć czy koncentracja,
• uczestniczy w tworzeniu czerwonych krwinek,
• wzmacnia układ odpornościowy, chroniąc przed częstymi infekcjami,
• wpływa na ogólny rozwój fizyczny i psychiczny dziecka.

Objawy niedoboru żelaza u najmłodszych

Rodzice często nie od razu zauważają, że ich dziecku brakuje żelaza. Objawy bywają subtelne, a z czasem nasilają się i mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie. Do najczęstszych symptomów należą:

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• blada cera i suche włosy,
• częste bóle głowy,
• problemy z koncentracją,
• spowolniony rozwój ruchowy i poznawczy,
• podatność na infekcje, szczególnie dróg oddechowych.

Jeśli zauważysz u dziecka kilka z tych objawów jednocześnie, warto skonsultować się z pediatrą i wykonać badania krwi.

Konsekwencje zdrowotne braku żelaza

Nieleczony niedobór żelaza może prowadzić do anemii, która jest poważnym stanem wpływającym na rozwój dziecka. Braki tego pierwiastka odbijają się nie tylko na zdrowiu fizycznym, ale również psychicznym i emocjonalnym. Dziecko może mieć trudności w nauce, być apatyczne i mniej odporne na stres.

Co więcej, niski poziom żelaza oznacza osłabiony układ odpornościowy. W praktyce oznacza to, że maluch częściej łapie przeziębienia, infekcje wirusowe czy bakteryjne, a procesy regeneracyjne organizmu przebiegają wolniej.

Jak zapobiegać niedoborom – dieta i styl życia

Podstawą profilaktyki jest odpowiednio zbilansowana dieta. Produkty bogate w żelazo warto wprowadzać już w okresie rozszerzania diety niemowlęcia. Do najważniejszych źródeł tego pierwiastka należą:

• chude mięso (wołowina, indyk, kurczak),
• ryby i żółtko jaj,
• zielone warzywa liściaste (szpinak, jarmuż),
• rośliny strączkowe, soczewica i ciecierzyca,
• pełnoziarniste produkty zbożowe.

Dobrym sposobem na zwiększenie wchłaniania żelaza z diety jest łączenie go z produktami bogatymi w witaminę C, np. podawanie mięsa z surówką z papryki czy kiszoną kapustą.

Wsparcie suplementacyjne przy niedoborze żelaza

Mimo zdrowej diety czasami trudno jest pokryć zapotrzebowanie na żelazo, szczególnie u dzieci w okresie intensywnego wzrostu. W takich sytuacjach pediatrzy często zalecają suplementację.

Na rynku dostępne są różne preparaty z żelazem, a jednym z nich są actiferol fe krople. Wyróżniają się one tym, że żelazo uwalnia się w jelitach, a nie w żołądku – dzięki temu nie podrażnia układu pokarmowego, nie daje metalicznego posmaku i nie barwi zębów. Taka forma suplementacji jest szczególnie ceniona przez rodziców, bo ułatwia podawanie preparatu dzieciom.

Actiferol krople mogą stanowić wsparcie w diecie, kiedy pojawia się ryzyko niedoboru żelaza lub kiedy lekarz zaleci ich stosowanie. Pamiętaj jednak, aby każdą suplementację skonsultować z pediatrą i dostosować dawkowanie do indywidualnych potrzeb dziecka.

Podsumowanie

Niedobór żelaza u dzieci to poważny problem, który może osłabić odporność, zahamować rozwój i obniżyć jakość życia malucha. Na szczęście, dzięki odpowiedniej diecie i – w razie potrzeby – dobrze dobranej suplementacji, można skutecznie zapobiegać takim niedoborom. Świadomość rodziców i regularne kontrolowanie zdrowia dziecka to najlepsza inwestycja w jego przyszłość.

Źródła:

• World Health Organization. Nutritional anaemias: tools for effective prevention and control. WHO, 2017.
• National Institutes of Health. Iron: Fact Sheet for Health Professionals. Office of Dietary Supplements, 2023.
• Weker H., Barańska M., Rola żelaza w żywieniu dzieci. Pediatria Polska, 2018.