Przeciwbólowe

Ból jest dolegliwością, która pojawia się w nieoczekiwanych momentach i potrafi zdezorganizować cały dzień, a nawet utrudnić relacje z bliskimi. W takich sytuacjach leki przeciwbólowe bywają niezbędne do normalnego funkcjonowania.

Z punktu widzenia medycyny ból odgrywa ważną rolę. Ostrzega organizm przed różnymi zagrożeniami, np. rozwijającą się chorobą czy uszkodzeniem ciała. Mimo to w wielu sytuacjach pragniemy go złagodzić, wyciszyć lub usunąć. W tym celu warto sięgnąć po lekkie lub silne leki przeciwbólowe bez recepty.

Jak wybrać lek przeciwbólowy?

W naszej aptece znajdziesz rozmaite preparaty na ból. Pamiętaj, aby przy ich wyborze nie kierować się wyłącznie nazwą. Najważniejszą kwestią powinna być substancja czynna preparatu. Co to właściwie oznacza?

Każdy lek posiada własną nazwę międzynarodową, obowiązującą na całym świecie. Ma ona ścisły związek z substancją czynną danego leku przeciwbólowego. Do najpopularniejszych zaliczają się ibuprofen, kwas acetylosalicylowy i paracetamol. Na opakowaniu znajdziesz je tuż pod nazwą handlową, zazwyczaj napisane małym druczkiem.

Różnice w lekkich i silnych lekach przeciwbólowych bez recepty wynikają głównie z ich dawki lub postaci farmaceutycznej. Większość preparatów zawiera w środku tę samą substancję aktywną. Dlatego nie trzeba jednocześnie kupować dwóch leków o różnych nazwach, jeśli oba zawierają ten sam składnik.

Wniosek? Przy wyborze skutecznego leku przeciwbólowego kieruj się składem i dawką, a nie popularną nazwą.

Pamiętaj, że…

• leki przeciwbólowe należy popijać wodą, a nie innymi płynami, które mogą wywierać negatywny wpływ na substancję czynną;
• należy stosować tylko jeden środek przeciwbólowy na raz, choć są wyjątki od tej reguły (ale w takich sytuacjach zażywanie różnych leków musi być zlecone przez lekarza);
• warto przestrzegać zaleceń producenta i nie przekraczać wskazanej dawki dobowej;
• dobrze jest zwracać uwagę na to, o której godzinie zażyło się lek przeciwbólowy — dzięki temu łatwiej będzie ocenić, kiedy lek zaczął działać i jak długo utrzymywał się jego efekt.

Skuteczne leki przeciwbólowe bez recepty: porównanie

W większości leków przeciwbólowych bez recepty dostępna jest jedna z trzech substancji czynnych:

• Ibuprofen, który wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, a także przeciwzakrzepowe przy dłuższym stosowaniu. Można podawać go dzieciom dopiero od 3. miesiąca życia. W porównaniu z paracetamolem szybciej obniża temperaturę ciała i zwalcza ból. Jego maksymalna dawka u osób powyżej 12. roku życia wynosi 200-400 mg co 4-6 godzin, nie przekraczając dobowej dawki 1200 mg. Przy chorobach nowotworowych i reumatycznych dawka maksymalna wynosi 3200 mg.
• Paracetamol, czyli substancja słabsza od ibuprofenu, ale działająca przeciwbólowo i przeciwgorączkowo oraz (dość słabo) przeciwzapalnie. Wpływa na receptory bólowe, zmniejszając ich wrażliwość. Jej charakterystyczną cechą jest większe bezpieczeństwo niż w przypadku ibuprofenu. Paracetamol powoduje więc mniej skutków ubocznych. Może być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących po konsultacji z lekarzem. Maksymalna dawka dobowa paracetamolu u osób dorosłych wynosi 300-500 mg co 3-4 godziny, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej w liczbie 4000 mg.
• Kwas acetylosalicylowy o wysokiej mocy działania. Zmniejsza ból, gorączkę i stany zapalne, może mieć też działanie przeciwzakrzepowe. Wprowadzony pod charakterystyczną nazwą handlową Aspirin już w XIX wieku, potocznie określany jako aspiryna, jest najczęściej stosowanym lekiem przeciwbólowym z grupy NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych). Jednorazowa dawka aspiryny wynosi od 500 mg do 1000 mg u osób dorosłych, a maksymalna dawka dobowa to 4 g.

Co warto wiedzieć na temat NLPZ?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, czyli NLPZ, to preparaty o zastosowaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Do ich grupy należą przede wszystkim aspiryna (kwas acetylosalicylowy), ibuprofen, a także meloksykam, naproksen czy diklofenak. Cechują się one podobnym mechanizmem działania, hamując wydzielanie tzw. prostaglandyn.

Stosując silne leki przeciwbólowe z grupy NLPZ trzeba zachować ostrożność. Należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania, gdyż przeciwwskazaniem do ich zażycia jest nadwrażliwość na któryś ze składników preparatu. Ponadto mogą one wchodzić w interakcję z innymi lekami, np. obniżającymi ciśnienie krwi czy przeciwcukrzycowymi. Z tego względu warto bezwzględnie przestrzegać wskazań do dawkowania NLPZ.

Źródła:

• Tan E., Braithwaite I., McKinlay CJD., Dalziel SR., Comparison of Acetaminophen (Paracetamol) with Ibuprofen for Treatment of Fever or Pain in Children Younger Than 2 Years: A Systematic Review and Meta-analysis, JAMA Netw Open, 2020, 3 (10), doi: 10.1001/jamanetworkopen.2020.22398
• A. Czarnik, Popularne leki przeciwbólowe - który z nich wybrać: https://www.termedia.pl/poz/Popularne-leki-przeciwbolowe-ktory-z-nich-wybrac,44642.html
• Samborski W., Filipiak K.J., Kaczmarczyk J., Tykarski A., Niesteroidowe leki przeciwzapalne a powikłania sercowo-naczyniowe i gastroenterologiczne - algorytm wyboru, Choroby Serca i Naczyń, 2016, tom 13, nr 4, 257-264
• Krzyżak-Jankowicz M., Jankowicz R., Metamizol i paracetamol - leki podobne, ale nie takie same, Medycyna Paliatywna w Praktyce, 2015, 9, 2, 59-65
• Kanabar DJ. A clinical and safety review of paracetamol and ibuprofen in children. Inflammopharmacology. 2017;25(1):1–9. doi:10.1007/s10787-016-0302-3.
• https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=472