Środki moczopędne

Zwiększenie objętości moczu może być częścią terapii wielu schorzeń, a produkty to umożliwiające są dostępne na stronie Apteki Poznańskiej.

Czym właściwie jest moczopędność?

Moczopędność to zdolność do zwiększania objętości wydalanego przez organizm moczu. Diureza, wydalanie nadmiaru wody wraz z zanieczyszczeniami odfiltrowanymi z krwi przez nerki, jest kluczowym elementem zdrowia całego organizmu. Właściwe działanie układu moczowego odpowiada za:

• prawidłowy metabolizm,
• prawidłową gęstość krwi, w rezultacie również ciśnienie tętnicze,
• prawidłową gospodarkę wodną w organizmie,
• redukcję stanu zapalnego w obszarze dolnych dróg moczowych i układu rozrodczego,
• wydalanie zanieczyszczeń z organizmu.

Leki moczopędne stosuje się, gdy diureza jest zbyt mała – organizm nie wydala wystarczającej ilości uryny – po wykluczeniu potencjalnych przyczyn fizjologicznych, jak np. podniesiona temperatura, odwodnienie spowodowane zbyt małą podażą płynów lub zakłóceniem metabolizmu (np. biegunką, wymiotami). Ich działanie polega na wprowadzeniu do organizmu substancji zatrzymującej wodę w kanalikach nerkowych, powodując zwiększenie objętości uryny i ułatwiając jej wydalenie. W podobny sposób działają produkty moczopędne stworzone na podstawie wiedzy ziołoleczniczej, poprzez dobranie ekstraktów z roślin ułatwiających detoksykację. Jednym z pozytywnych skutków ubocznych stosowania produktów moczopędnych może być też redukcja cellulitu i wsparcie skuteczności np. ćwiczeń mających zmniejszyć masę ciała.

Jakie składniki są moczopędne?

Istnieją nie tylko syntetyczne leki moczopędne. Naturalne produkty posiadające tę samą właściwość można włączyć jako dodatek do diety w postaci dodatku do posiłku, naparu lub jako suplement. To na przykład:

• żurawina,
• skrzyp polny ( w szczególności jego napar),
• pokrzywa,
• pietruszka,
• czarny bez (zarówno owoce jak i napar z kwiatów).

Takie środki moczopędne zawierają mniejszą ilość substancji odpowiadających za zatrzymanie wody w kanalikach, przez co ich wpływ na działanie organizmu jest łagodniejszy, a efekty rozłożone w czasie. To pozwala na zastosowanie ich przy łagodnym przebiegu chorób układu moczowego oraz w długoterminowych terapiach i profilaktyce, podczas których zastosowanie bardziej skoncentrowanych leków mogłoby prowadzić do niepożądanych efektów.

Zastosowanie środków moczopędnych

Leki moczopędne i suplementy poprawiające wydalanie płynów są stosowane zarówno jako profilaktyka chorób przewlekłych, jak i leczenie wspomagające. Lekarz może zasugerować taką suplementację w przypadku:

• infekcji dolnych dróg moczowych,
• początkowej fazy kamicy nerkowej (na etapie tzw. piasku nerkowego, gdy możliwe jest wydalenie kamieni przez moczowody),
• w profilaktyce chorób nerek,
• przy łagodnym nadciśnieniu tętniczym lub niewydolności krążenia
• w terapii obrzęków i przy podejrzeniu nadmiernego zatrzymywania wody w organizmie.

Środki te najczęściej są przepisywane jako profilaktyka lub leczenie wspomagające. Jednym z efektów ubocznych ich stosowania może być także poprawa metabolizmu i w rezultacie przyspieszenie efektów odchudzania.

Profilaktyka przeciwko infekcji a leki moczopędne

Infekcje układu dróg moczowych związane są z ich zasiedleniem przez nadmierną ilość drobnoustrojów. Te bakterie przedostają się z cewki moczowej do pęcherza, a następnie namnażają się, wywołując stan zapalny. Zbyt długie przetrzymywanie uryny tworzy idealne środowisko, w którym takie patogeny mogą się rozwijać. Regularna diureza pozwala na opróżnienie pęcherza i w rezultacie wypłukanie bakterii i wirusów i pozostawionych przez nie zanieczyszczeń.

Z tego względu stosowanie produktów moczopędnych może być zalecane w profilaktyce antyzakażeniowej dla osób, które borykają się z nawracającymi infekcjami dolnych dróg moczowych. W takim przypadku najczęściej zalecane są produkty zawierające np. wyciąg z pokrzywy (posiadającej właściwości przeciwzapalne). W przypadku stwierdzonego zakażenia bakteriami E.Coli lekarz może zalecić także stosowanie suplementów moczopędnych równocześnie zmniejszających zdolność tych bakterii do przywierania do ścianek struktur układu moczowego. Takie właściwości antyadhezyjne mają np. ekstrakt z rdestu (zawarty np. w Fitolizynie nefrocaps Forte) czy D-mannoza (obecna np. w Uroner D czy Femannose N).

Kamica nerkowa a leki moczopędne

Kamica nerkowa to choroba, w której w strukturze nerek pojawiają się odłogi, czyli kamienie, powstałe z minerałów odfiltrowanych z krwi. W momencie, w którym minerały łączą się ze sobą, tworząc kamienie, dochodzi do utrudnienia filtracji i odprowadzania moczu z nerek, a w rezultacie niewłaściwego działania całego układu moczowego. Leki moczopędne mogą być przepisane w przypadku stwierdzenia niedużych złogów, tzw. piasku, oraz małych kamieni (do 0,4 cm), których wypłukiwanie przez drogi moczowe jest możliwe. W tym wypadku zazwyczaj stosuje się leki o skojarzonym działaniu moczopędnym i rozkurczającym lub moczopędnym i antyzapalnym , dzięki czemu wydalanie złogów odbywa się z minimalnym wpływem na komfort życia pacjenta.

Źródła:

Lamer-Zarawska, Eliza. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2013.

Waldemar Janiec (red.), Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa [dostęp z dnia 8.05.2024]